Beste Ilham,

​

Het is januari, er valt een streepje zon op mijn schrijftafel en het duurde even voordat deze zin er stond. Ik heb ieder woord lang gewogen, zo lang dat ze zwaar werden en uit mijn handen vielen, want hoe begin je aan een brief aan iemand die je niet kent? Welke woorden zijn de juiste voor iemand die al tien jaar in isolatie verkeert, de stem van familieleden haast vergeten is, deze brief wellicht zelfs nooit zal ontvangen?

​

Ik weet het eigenlijk niet. Misschien zo. Wat ik wel zeker weet, is dit: PEN Nederland heeft me gevraagd of ik jouw ambassadeur wil zijn en op die wijze aandacht wil vragen voor wie je bent, waar je voor staat en wat je overkomen is. En ik zei ja, natuurlijk zei ik ja – mijn woorden en tijd voor het zwijgen dat jou zo bruut is opgelegd. Het is een kleine prijs voor mij, waar jij hebt betaald met het meest kostbare: je vrijheid.

​

Het vergt een vorm van moed die me vreemd is omdat ik me als schrijver kan uiten zonder dat de autoriteiten me oppakken, een oneerlijk proces aandoen en veroordelen tot een levenslange gevangenisstraf.

​

Ik heb veel over je gelezen de afgelopen dagen en een gevoel van machteloosheid viel over me heen: hoe willekeurig het totalitaire systeem zich tegen burgers kan keren, het gebrek aan bescherming die je dan ten deel valt en het gemak waarmee mensen worden beroofd van hun stem.

​

Het komende jaar zal ik aandacht vragen voor je werk en je gevangenschap. Wanneer ik met de trein naar een optreden ga, zal er een portret van jou met me meereizen. Ik zal dat portret op een stoel zetten en het publiek dat poëzie verwacht eerst deze brief voorlezen. Dat kleine gebaar ligt binnen mijn macht. Op die manier zal ik mensen vertellen over de tweetalige website Uyghur Online die je oprichtte om te rapporteren over misstanden tegen Oeigoeren, dat je een gerenommeerde academicus was aan de universiteit van Beijing, hoe je in 2014 werd opgepakt en je familie vijf maanden lang niet wist waar je was, dat je tien dagen geen eten kreeg en dat je voeten werden vastgebonden, hoe je familie je sinds 2017 niet meer heeft mogen bezoeken, dat je een gewetensgevangene bent voor wie er geen uitzicht is op vrijlating.

​

Vrijheid kan ik je niet teruggeven met deze brief en mijn ambassadeurschap. Maar wat ik je misschien wel een beetje terug kan geven, zijn woorden. Dit zijn de mijne. En ze zijn voor jou. Ik zal ze verspreiden omdat jij het niet kan. En ik zal je spoedig weer schrijven.

​

Groet,   

Twan