De PEN/GAU Schrijfprijs 2026 ging afgelopen week naar Michael Vonk voor het korte verhaal 
Digifractuur. Een geheimzinnig en verontrustend modern sprookje’, aldus het juryrapport, ‘over de verwoestende kracht van sociale media.'

 

'Schrijver Job wordt letterlijk breekbaar en doorzichtig van de online haat die hij over zich uitgestort krijgt naar aanleiding van zijn werk: zijn lichaam verandert in glas. Vonk weet in rijke beeldende taal een wereld op te roepen waarin alle personages medeplichtig zijn, ook Job zelf, aan de schade die Job toegebracht wordt. De goedgekozen metaforen vatten de weerloosheid van mensen wanneer ze zich op het online strijdtoneel begeven. Toch is er ook in dit verhaal is er ruimte voor hoop en verzet.'

 

Digifractuur is nu te lezen op de website van de Groene.

​

​

Naast Digifractuur nomineerde de jury, bestaande uit schrijver en PEN-bestuurslid Eke Krijnen, schrijver en journalist Haroon Ali, en schrijver en technologieverslaggever bij de Groene Eva Hofman, nog twee andere korte verhalen en een klassiek essay. Deze zijn hieronder te lezen:

​

​

Paradox - Edward Hendriks

​

'Paradox van Edward Hendriks is een science fiction verhaal over de macht van generatieve AI en de mogelijkheid tot verzet daartegen. Hendriks schetst een beangstigende toekomstige wereld waarin alle afwijkende meningen en controverse weggepoetst worden door AI: een tekst mag niet schuren. Journalist Bob ziet zijn boeken uit de markt verdwijnen en de teksten die hij schrijft live bijgeschaafd worden door AI. Knap is hoe Hendriks maatschappijkritiek weet te verpakken in een verhaal met een uitstekende spanningsboog. Daarbij biedt Paradox enige hoop: verzet is altijd mogelijk.'

​

​

Monster in mantelpak - Niels Leslie Pringle

​

'Het korte verhaal Monster in mantelpak van Niels Leslie Pringle stemt in vergelijking met ‘Paradox’ wat somberder. Een journalist post harde kritiek op een politicus en belandt vervolgens zelf in een mediastorm. In compacte zinnen geeft Pringle  een ongemakkelijk realistische schets van hoe iemand online aan de schandpaal genageld wordt, hoe een online uiting een eigen leven kan gaan leiden. ‘Wie macht analyseert, oefent zelf ook macht uit’ observeert een influencer in Pringles verhaal. Welke spelers goed en kwaad zijn, blijft prettig onduidelijk: het verhaal zet aan tot nadenken over kwesties als zichtbaarheid, controle en  verantwoordelijkheid in de digitale wereld.'​

​

​

Paal en Perk - Timon J. Beeftink

 

'Paal en Perk van Timon J. Beeftink is een knap geschreven klassiek essay over de digitale wereld als een plein. Beeftink toont hoe een plein verschillende functies kan hebben. Het kan een krachtige plek zijn die mensen verbindt: revoluties en machtsomwentelingen begonnen vaak op een plein. Maar het plein is óók een plek waar mensen elkaar verscheuren. In Parijs bezoekt de verteller het Place de Grève, waar eeuwenlang publieke executies plaatsvonden, tijdens de Franse Revolutie draaide de guillotine er overuren. Beeftink maakt een overtuigende vergelijking tussen die verschillende functies van het fysieke plein en de online wereld terwijl hij soepel zijn eigen ervaringen en observaties aan het werk van filosofen als Hanna Arend verbindt.'

​

​

Het volledige juryrapport is hier te lezen.